در ساختمانهای فلزی و ساختمانهای بتونی به ان قسمت از اجزاء که تحت نیروی فشاری واقع هستند ستون می گویند .

ستونها از مهمترین وحساس ترین اجزاء ساختمانها ی فلزی می باشند , بار سقف ها بوسیله پلها به ستونها منتقل شده و وسیله ستونها به زمین منتقل میگردد.

 

قسمتهای مختلف ستون

1- قسمتهای اصلی ستون

2- تسمه های اتصال دهنده

3- صفحه های تقویتی

4- جوش

5- اتصال ستون به صفحه زیر ستون

 

1- قسمت اصلی ستون

قسمت اصلی ستون عبارتند از آن پروفیلی است که بارهای فشاری را تحمل مینماید. برای ساختن ستونها میتوان از پروفیلهای مختلف استفاده نمود , مانند دو عدد تیرآهن I  معمولی ویا یک عدد آهن بال پهن و یا دو عدد ناودانی ویا یک عدد قوطی چهارگوش و یا چهار عدد نبشی و غیره در ایران برای ساختن ستونها معمولا” از دو عدد تیرآهن I معمولی استفاده می شود و آنها را به وسیله تسمه به یکدیگر متصل می نمایند, گاهی نیز از آهنهای بال پهن که به آنها H گفته می شود و یا قوطی چهار گوش استفاده می شود . در مواردیکه بار ستون زیاد است میتوان ار سه عدد تیرآهن I که به شکلهای مختلف به همدیگر متصل میشوند استفاده نمود . و در طبقات بالاتر که بار ستون ها کاهش می یابد میتوان از ادامه یکی از آهنها I خودداری کرد.

برای ساختن ستونها از دو یا سه عدد I معمولی و یا سایرپروفیلها باید دقت کافی بعمل آورد تا ستونها کاملا مستقیم و راست ساخته شود زیرا کوچکترین انحنای ستون ممکن است بعد از بارگذاری منجر به کمانش ستون گشته و در نتیجه باعث تخریب ساختمان شود . در موقع ستون سازی به دو علت ممکن است انحنا در آن ایجاد بشود , اول آنکه امکان دارد تیرآهنهای مورد استفاده برای ساختن ستون در اثر حمل ونقل دارای پیچیدگی باشد دوم آنکه ممکن است در اثر جوشکاری غیر فنی و نادرست در ستون پیچیدگی ایجاد بشود برای جلوگیری از این کار بهتر است بشرح زیر عمل گردد . البته اشکالات فوق اشکالات اجرائی میباشد نه محاسباتی زیرا فرض ما براین است که محاسبات درست انجام شده و ستون قادر به تحمل بار وارده میباشد .

ابتدا تیرآهنها را از لحاظ شماره انتخاب نموده و آنها را به طول معین که در نقشه های محاسباتی قید گردیده برش میدهند آنگاه زیر دو سر وکمر ستون تیر آهنهائی قرار داده و ستون را روی این تیرآهنهای افقی که بصورت تراز روی زمین قرار داده اند میخوابانند  قبل از اینکار باید از راست بودن تیرآهنهای تکی کاملا مطمئن بوده و چنانچه تیرآهنها کاملا راست نباشد بهتر است آنها را عوض نموده و از تیرآهنهای مستقیم استفاده نمائید در صورتیکه این کار مقدور نباشد باید تیرآهنها بوسیله پتکهای سنگین که در محلهای دقیق و حساب شده فرود میآید راست بشود , لازم به یادآوری است که هر نوع ضربه زدن به تیرآهن حتی , جهت برطرف کردن پیچیدگی های موضعی ( راست کردن آن ) و یا در اثر جابجایی و غیره در تیر آهن تنشهایی ایجاد می کند که در آن باقی مانده و اگر تنشهای ایجاد شده در اثر بارگذاری هم جهت با این تنشها باشد موجب تخریب سریعتر قطعه میگردد بدین لحاظ هر قدر به تیرآهن قبل از مصرف ضربه کمتری زده شود بهتر است .

آنگاه تیر آهنهای ستونها را با فاصله معین که در نقشه محاسباتی تعیین شده است

کنار هم قرار داده و بوسیله تسمه هائی که از قبل بریده شده و آماده میباشد با خال جوش آنها را  به یکدیگر متصل می نمایند و آنگاه برای جلوگیری از پیچیدگی نخست ابتدا و انتها و کمر ستونها را به تیر آهنهای زیر سری جوش داده و بعد کلیه ستون ها را با خال جوش بیکدیگر متصل میکنم و آنگاه جوشکاری را تکمیل می نمائیم و. بدین ترتیب تا 90 درصد ار پیچیدگی ستونها جلوگیری میشود .

 

2- تسمه های اتصال

همانطوریکه گفته شده ممکن است ستون از دوعدد تیر آهن I و یا دو عدد ناودانی و یا چهار عدد نبشی و غیره تشکیل شده باشد که این پروفیلها می باید بیکدیگر متصل شود معمولا این پروفیلها را بوسیله تسمه بهمدیگر متصل مینمایند ابعاد این تسمه ها بوسیله محاسبه تعیین می گردد ولی اغلب برای ساختمانهای معمولی از تسمه هائی به ابعاد تقریبب  10  *100 استفاده میگردد طول تسمه معمولا باندازه پشت تا پشت ستون میباشد ( قدری کمتر برای جوشکاری ) تسمه ها را در ایران معمولا بطور موازی با یکدیگر جوش می دهند و فاصله آنها از یکدیگر در حدود 40 سانتیمتر میباشد ( محور تا محور ) ولی گاهی طبق محاسبه مجبور میشوند تسمه ها را با زاویه 45 ویا 30 درجه جوش بدهند . اگر طبق محاسبه برای ساختن ستون میباید از سه عدد تیر آهن استفاده شود که یکی از آنها عمود بر دوتای دیگر باشد قبل از آنکه تسمه های اتصال دهنده را جوش بدهند باید اول سه عدد تیر آهن را بهمدیگر متصل نموده و جوشکاری آن را تکمیل کنند و بعد تسمه های اتصال را جوش بدهند زیرا در غیر این صورت اتصال تیر آهن میانی به دو آهن دیگر مشکل خواهد بود.

 

3- صفحه های تقویتی

گاهی ممکن است ستون انتخاب شده از لحاظ شماره تیر آهن برای کلیه طبقات مناسب بوده و فقط برای یک یا دو طبقه پایین که بار بیشتری را تحمل می نمایند ضعیف باشد در این صورت ممکن است مهندس محاسب برای تقویت ستونها ورقهای تقویتی سراسری پیشنهاد نماید در اینصورت دیگر برای اتصال ستون در این قسمت از تسمه استفاده نمیگردد.

لازم به یادآوری است که تسمه های اتصال و ورق بست جزو محاسبه نبوده و فقط برای اتصال بکار می روند . در موقع جوشکاری ورق های تقویتی باید نکات مذکور در جوشکاری تسمه ها رعایت گردد . جوشکاری ورق های تقویتی باید بطور کافی و با بعد معین باشد تا نقطه ضعفی از این نظر ایجاد نشود .